Władzom PRL udało się amputować część zbiorowej pamięci historycznej o Kresach Wschodnich. Dzisiaj przeciętny obywatel, jeśli nie ma kresowych korzeni, zaledwie „coś wie, coś tam słyszał” o Wileńskich Brygadach Armii Krajowej i losach ponad dwustu tysięcy mieszkańców Wileńszczyzny przesiedlonych do PRL. Niniejsza propozycja jest próbą, przynajmniej częściowej zmiany tej sytuacji.

Bohaterem opowieści jest Stanisław Kiałka (1911-1980) fenomenalny konspirator i organizator. Jezuicki kleryk z byłego zaboru pruskiego, żołnierz września, oficer AK, adiutant i przyjaciel gen. Krzyżanowskiego, wreszcie Sybirak, a później znienawidzony przez komunistów historyk-dokumentalista polskiego czynu zbrojnego na Wileńszczyźnie, wreszcie charyzmatyczny organizator środowiska żołnierzy AK. SB uważając go – zupełnie słusznie – za niezwykle niebezpiecznego, inwigilowało do końca, do śmierci w maju 1980 r.

Od jesieni 1939 roku, aż do aresztowania przez NKWD w styczniu 1945 (kolejne okupacje: sowiecka, litewska, niemiecka i znowu sowiecka) był Stanisław Kiałka między innymi organizatorem i kierownikiem komórki Legalizacji, która kontynuowała pracę jeszcze w PRL, do końca 1948. Podczas okupacji Legalizacja wydała dziesiątki tysięcy perfekcyjnie sfałszowanych dokumentów. Ratowały one życie ludziom podziemia, ich rodzinom, umożliwiały podróże, ukrywanie się, dokonywanie przerzutów broni, kupowaniem leków i innych niezbędnych artykułów. Jeszcze w latach 60 XX wieku wielu żołnierzy AK